Çukurova’nın İnanç ve Mimarlık Abidesi: Tarsus Ulu Cami Rehberi
Kadim şehir Tarsus’un merkezinde yürürken, her sokakta ayrı bir medeniyetin ayak izine dokunursunuz. Eski Tarsus sokaklarının, şifalı şerbet kokularının ve kahve tıkırtılarının tam ortasında, devasa kesme taş duvarları, göğe yükselen asil minaresi ve hemen yanındaki tarihi saat kulesiyle şehre adeta bir hükümdar gibi tepeden bakan muazzam bir yapı karşılar sizi. Burası, asırlardır Çukurova’da ezan seslerinin yankılandığı, İslam sanatının bölgedeki en zarif imzası olan Tarsus Ulu Cami.
Tarsus Ulu Cami, sadece cuma namazlarında cemaatin toplandığı büyük bir ibadethane değil; arkasında beylikler döneminin siyasi dehasını, içinde barındırdığı peygamber ve halife türbeleriyle dünya inanç tarihinin en mistik sırlarını saklayan canlı bir müzedir. Gelin, o geniş ve huzur dolu avlusundan içeri adım atıp, mermer sütunların arasında asırlık bir tarih yolculuğuna çıkalım.
Tarsus Ulu Cami Nerede ve Nasıl Gidilir?
Gezginlerin bir seyahat planı yaparken en çok ihtiyaç duyduğu pratik konum ve ulaşım bilgileriyle başlayalım. Cami, Tarsus’un tam merkezinde yer aldığı için ulaşımı en konforlu tarihi duraklardan biridir.
Tarsus Ulu Cami, Mersin’in Tarsus ilçe merkezinde, tarihi dokunun tam kalbi olan Camii Nur Mahallesi sınırları içerisinde, Kırkkaşık Bedesteni’nin hemen doğusunda ve Kubat Paşa Medresesi’nin yanı başında yer almaktadır.
- Toplu Taşıma İle Ulaşım: Adana veya Mersin merkezden kalkan bölgesel trenlerle Tarsus İstasyonu’na geldikten sonra, tarihi çarşı bölgesine doğru yapacağınız yaklaşık 10-15 dakikalık keyifli bir yürüyüşle caminin anıtsal kapısına varabilirsiniz. Tarsus merkez dolmuşları da caminin hemen yakınındaki caddelerden kesintisiz olarak geçmektedir.
- Kendi Aracınızla Ulaşım: Navigasyona “Tarsus Ulu Cami” yazdığınızda sizi doÄŸrudan ÅŸehir içi yollardan tarihi meydanın kalbine ulaÅŸtıracaktır. Çarşı çevresi trafiÄŸe kapalı olduÄŸundan, aracınızı camiye yürüme mesafesindeki belediye otoparklarına veya uygun cadde üstü park alanlarına güvenle bırakabilirsiniz.
- Mesafe Bilgisi: Cami; bir önceki yazımızda kaleme aldığımız Makam-ı Şerif Camii’ne sadece 50 metre, Aziz Paul Kuyusu’na ise yürüyerek 5 dakika mesafededir. Tarsus merkezdeki gezi rotanızın tam kalbine bu camiyi koymak harika bir zaman yönetimidir. Cami, Mersin şehir merkezine 28 km uzaklıktadır.
Kiliseden Camiye, Abbasilerden Ramazanoğulları’na: Köklü Tarih
Google’da “Tarsus Ulu Cami ne zaman yapılmıştır?” diye aratan tarih ve kültür meraklıları için bu bölüm içeriÄŸin en nitelikli, en derinlikli parçasıdır.
Caminin bulunduğu alanda, M.S. 9. yüzyılda Abbasiler döneminde inşa edilmiş eski bir cami ve ondan da önce bir antik Roma/Bizans tapınak veya kilise kalıntısı olduğu bilinmektedir. Ancak bugünkü ihtişamlı yapı, 1579 yılında Ramazanoğulları Beyliği’nden Piri Paşa’nın oğlu İbrahim Bey tarafından tamamen yenilenerek ve genişletilerek inşa edilmiştir. Cami, Osmanlı döneminde de çeşitli onarımlardan geçmiş ve külliyeye dönüşerek kentin dini, sosyal ve ekonomik merkezi haline gelmiştir.
Üç Kutsal Emanet: Cami İçindeki Tarihi Türbeler
Tarsus Ulu Cami’yi sıradan bir tarihi camiden ayıran ve inanç turizminde burayı zirveye taşıyan en büyüleyici özellik, caminin hemen iç kısımlarında yer alan üç anıtsal türbedir. Caminin doğu duvarına bitişik olan bu türbe odasında şu mübarek ve tarihi isimler yatmaktadır:
- Hz. Şit (Seth) Kabri: Hz. Adem’in oğlu olan ve kendisine 50 sahife indirilen, insanlığın ikinci atası kabul edilen Hz. Şit’in makam mezarı buradadır.
- Hz. Lokman Hekim Kabri: Kur’an-ı Kerim’de adı geçen, tıp biliminin ve ÅŸifanın piri, bitkilerin dilini bilen bilge insan Lokman Hekim’in kabri de bu odada ziyaretçilerini ağırlar.
- Halife Me’mun’un Mezarı: BaÄŸdat’ı tam bir bilim merkezine dönüştüren ünlü Abbasi Halifesi Harun ReÅŸid’in oÄŸlu Me’mun, Tarsus seferi sırasında hastalanarak ölmüş ve vasiyeti üzerine Bizans döneminde buradaki kutsal alana gömülmüştür.
KiÅŸisel Not: Caminin o loÅŸ ve sessiz türbe odasına girdiÄŸinizde, mermer sandukaların başında durup dua edin. Bir yanda insanlığın ilk dönemlerine uzanan peygamber anlatıları, diÄŸer yanda Ä°slam dünyasının en entelektüel halifesinin mezarı… Zamanın ve dinler tarihinin tam kesiÅŸim noktasında durduÄŸunuzu hissetmek, insana muazzam bir manevi huzur ve ürperti veriyor.